دوشنبه ۵ تیر ۱۳۹۶ | 2017 Monday 26 June        |         آسا = آذربایجان سر ایران

متن خبر :

مبهم بودن حضور نیروهای نظامی ترکیه در منطقه بعشيقه واقع در شمال موصل ؛

راهبرد ترکیه در تحولات عراق و سوریه

آسانیوز/وحید چوپانی/:نيروهاي ترکيه در اردوگاهي نظامي در منطقه بعشيقه واقع در شمال موصل مستقر شده اند. انگيزه اين حضور، هم از نظر حقوقي هم از نظر سياسي مبهم است: ترک ها مي گويند به درخواست عراقي ها براي آموزش نيروهاي عراقي به منظور مبارزه با داعش در عراق حضور دارند. اما دولت عراق مي گويد هيچ گاه چنين درخواستي از ترکيه نکرده است.

راهبرد ترکیه در تحولات  عراق و سوریه
آبان ۰۷
۱۹:۳۲ ۱۳۹۵

با وجود این همه مخالفت، به چه عللی ترکیه سماجت می ورزد که در نبرد موصل مشارکت جوید؟
واقعیت امر آن است که ترکیه نمی خواهد موصل تنها توسط شبه نظامیان شیعه عراقی یا ایرانی آزاد شود. ترکیه می خواهد به عنوان نیروهای حامی سنی ها وارد عمل شود و از تسویه حساب شبه نظامیان شیعه علیه سنی ها جلوگیری کند.از سوی دیگر، ترکیه در پس نیات مداخله جویانه اش می خواهد به عنوان یک قدرت غیرقابل انکار در نظر گرفته شود و در همین راستا، می خواهد از منافع خود در منطقه دفاع کند. اما این موضع گیری و راهبرد خطرناک است. در واقع این راهبرد نمود خود را با سنی سازی سیاست منطقه ای ترکیه نشان خواهد داد که در نهایت نیز برای منافع ملی اش زیان آور خواهد بود.
عراق نیز به خوبی می داند که اگر به ترکیه برای شرکت در نبرد موصل اجازه دهد آنگاه بعد از آزادی این شهر از دست داعش ، به سهم خواهی از بغداد خواهد پرداخت. بغداد با این مخالفت می خواهد از حاکمیت ملی خود دفاع کند. در نتیجه رهبران عراق حق دارند علیه اظهارات اردوغان جبهه بگیرند.
اما به طور کلی، منافع ترکیه در مناقشه سوریه و عراق کدام ها هستند؟ آیا سیاست خارجی ترکیه در خاورمیانه رنگ و بوی توسعه طلبی دارد و در واقع، ترکیه مطالبات تاریخی خود را با این سیاست دنبال می کند؟
اگرچه ترکیه در گذشته به خاطر خوش خدمتی به داعش و به نوعی کمک به آن مورد انتقاد بود اما از اوایل سال ۲۰۱۵ به بعد این سیاست را کنار گذاشته است. ترک ها در این سال تازه فهمیدند که این گروه تروریستی قابل کنترل نیست و برای ثبات و امنیت خود ترکیه نیز خطرناک است. نمونه بارز آن وقوع چندین عملیات تروریستی در خاک ترکیه بود که داعش مسئولیت آنها را برعهده گرفت.
رفتار و رویکرد ترکیه در منطقه از سیر تحول مسئله کردها نیز ریشه گرفته است. سیاست ترکیه با کردها نیز بسته به اینکه در عراق باشند یا سوریه فرق می کند. در سوریه ترکیه نمی خواهد کردها یک تشکل خودگردان مختص به خود تشکیل دهند چون در آن صورت رهبری و هدایت چنین تشکلی به دست
حزب اتحاد دموکراتیک سوریه خواهد افتاد که در واقع شاخه سوری حزب کارگران کردستان
(پ ک ک) است. حزب کارگران کردستان دشمن اصلی ترکیه است و در نتیجه،برای این کشور اصلا
قابل تصور نیست که اجازه دهد یک تشکل که آنکارا را تروریستی می خواند در آن  سوی مرزهایش، منطقه ای خودگردان مختص به خود تشکیل دهد.
اما ترکیه با کردهای عراق از ۱۰ سال پیش روابط بسیار دوستانه ای دارد وبین منطقه کردستان عراق و آنکارا همکاری های واقعی وجود دارد.استدلال های تاریخی نیز که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه به تازگی درباره موصل مطرح کرده است زیاد، جدی نیست. اردوغان درهمین مدت زمان چندین اظهار نظر درباره موصل که می بایست بعد از فروپاشی امپراتوری عثمانی به ترکیه بازگردانیده می شد مطرح کرده است. وی در همین باره از رهبران فقط ترکیه انتقاد کرد که نتوانستند از منافع کشور آنگونه که باید دفاع کنند. در واقع این انتقاد اردوغان به نوعی مصرف داخلی داشت .او در این خصوص نیش انتقادهای خود را متوجه کمالیست های کنونی کشور کرده است که اجداد آنها نتوانسته بودند درباره مسئله موصل خوب مذاکره کنند. بنابراین هدف این گریز زدن های ترکیه به گذشته، بازپس گیری سرزمین های از دست رفته ترکیه در پی فروپاشی امپراتوری عثمانی نیست بلکه هدف اصلی ، نامشروع و بی عرضه جلوه دادن رقیبان داخلی رجب طیب اردوغان است.
اکنون که ترکیه می خواهد به هر قیمتی پای خود را به نبرد موصل باز کند پرسش دیگری که مطرح می شود این است که روابط ترکیه با دیگر بازیگران منطقه چگونه است؟
با عراق که ترکیه روابطش تیره است.با سوریه نیز وضع به همین منوال است اگرچه در سیاست های ترکیه در قبال سوریه تغییراتی صورت گرفته است.ترکیه دیگر خواستار برکناری بشار اسد به عنوان پیش شرط برقراری صلح در این کشور نیست.اتفاقا یکی از اهداف سفر اردوغان به سنت پترزبورگ و دیدار با پوتین همین مسئله بود. اردوغان در این سفر به اطلاع رئیس جمهور روسیه، رساند که سیاست هایش در قبال سوریه تغییر کرده است.
روابط ترکیه با ایران که بازیگر مهم منطقه و عراق است در چارچوب شراکت اقتصادی کنترل شده ای تعریف می شود. ایران در زمره تأمین کننده های عمده انرژی ترکیه است. با این حال، ترکیه با احتیاط با ایران برخورد می کند. بازگشت ایران به بازی های منطقه ای و بین المللی ،این کشور را به رقیبی جدی برای ترکیه تبدیل کرده است. ترکیه همچنین می خواهد نفوذ و وزنه سیاسی خود در خاورمیانه، قفقاز و آسیای میانه را چند برابر کند و به همین علت بی اعتمادی ایران را نسبت به خود افزایش داده است.
با همه این تفاصیل و با وجود مشکلات داخلی فراوانی که ترکیه اکنون با آن مواجه است این کشور همچنان بازیگر مهم منطقه است که نمی توان آن را دور زد. بنابراین غیر منطقی نیست که این کشور بخواهد در معادلات منطقه مشارکت جوید.

ویراستار :وحید چوپانی « کارشناس ارشد علوم سیاسی»

اخبار مشابه

۰ دیدگاه

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.

دوست دارید دیدگاه خودتون رو به اشتراک بزارید؟

نوشتن دیدگاه

نوشتن دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود.
لطفا با دقت پر کنید. *